Ba câu kinh là cơ sở cho sự biến
đổi cuộc sống; đó là con đường tối thượng. Điều đầu tiên: không tham vọng.
Làm tiêu tan toàn
bộ tham vọng
Trừ khi tham vọng bị tiêu diệt,
bạn sẽ vẫn còn đau khổ. Tham vọng là suối nguồn của mọi đau khổ. Tham vọng là
gì? A muốn là B, nghèo muốn trở thành giàu, xấu muốn trở thành đẹp. Mọi người
ham muốn như một người nào đó khác, một cái gì đó khác với anh ta. Không ai hài
lòng với chính mình. Đó chính là tham vọng là gì.
Bất kì bạn là gì thì bạn cũng
không hài lòng. Đây là tham vọng. Do vậy mà bạn buộc phải đau khổ bởi vì bạn
không thể là gì khác. Bạn chỉ có thể là chính mình; không thể là gì khác. Tất cả
những cái khác chỉ là phù phiếm, có hại, nguy hiểm. Có thể bạn sẽ phung phí cả
cuộc đời mình, toàn bộ sự tồn tại của mình.
Bất kì bạn là gì thì bạn vẫn là
vậy. Hãy chấp nhận nó; đừng ước ao trở thành khác đi. Điều này có nghĩa
không-tham-vọng là gì. Không-tham-vọng là nền tảng của mọi sự biến đổi tinh thần,
bởi vì khi bạn chấp nhận mình thì nhiều điều bắt đầu xuất hiện. Nhưng điều đầu
tiên... nếu bạn chấp nhận mình toàn bộ, thì điều đầu tiên xuất hiện trong bạn
đó là cuộc sống không căng thẳng. Bạn không muốn là bất kì cái gì khác nữa;
không có nơi nào khác để đi. Vậy thì bạn có thể ở đây và bây giờ. Không có sự
so sánh. Chính bạn là duy nhất. Bạn không nghĩ đến điều kiện khác nữa.
Vậy thì không có tương lai.
Tham vọng cần tương lai, nó cần không gian để phát triển. Nó không thể phát triển
ở đây và bây giờ; không có không gian. Thời điểm này quá nhỏ bé, quá nhỏ như
nguyên tử. Tham vọng cần tương lai; tham vọng càng lớn thì càng cần tương lai
lâu dài hơn.
Nếu tham vọng của bạn quá lớn đến
mức nó không thể thực hiện trong cuộc đời này thì bạn sẽ tạo ra cuộc đời sau. Bạn
sẽ tạo ra thiên đường, bạn sẽ tạo ra moksha, bạn sẽ tạo ra ý tưởng tái sinh.
Tôi đang không nói rằng không có tái sinh. Tôi đang nói rằng bạn tin vào tái
sinh không phải vì nó có đó, mà bởi vì tham vọng của bạn quá lớn đến nỗi không
thể thực hiện trong khoảng thời gian một đời người. Niềm tin của bạn vào tái
sinh, vào hóa thân không phải vì thực tế nó là như vậy mà chỉ bởi vì tham vọng
và ước mong. Hóa thân có thể là thực nhưng với bạn thì đó chỉ là hư cấu. Đối với
bạn thì đó chỉ là vấn đề của tương lai, của không gian lớn hơn để hướng tới.
Nên nhớ, bạn không thể tham vọng
trong thời điểm hiện tại. Điều đó là không thể. Không có không gian. Thời điểm
hiện tại quá nhỏ bé như nguyên tử đến mức bạn không thể di chuyển bên trong. Bạn
có thể bên trong nhưng bạn không thể ước mong bên trong nó. Nó cần phải lâu
dài, nhưng nó không đủ lâu dài cho ước mong. Ở đây, với cây là không-thời-gian.
Đối với những ngôi sao, đối với mặt trời, với trái đất thì cũng là không-thời-gian.
Thời gian tồn tại chỉ vì ước mong của con người. Nếu con người không tồn tại
trên trái đất thì hẳn là không có thời gian; hẳn là không có quá khứ và tương
lai.
Ước mong của bạn tạo ra tương
lai. Hồi ức của bạn tạo ra quá khứ. Cả hai là những phần của tâm trí bạn. Không
ước mong thì tương lai sẽ biến đi. Và khi không có tương lai thì làm sao mà bạn
có thể bị căng thẳng? Làm cách nào? Không có khả năng bị căng thẳng nếu không
có tương lai. Nếu không có quá khứ - nếu bạn biết rằng đó chỉ đơn giản là hồi ức,
chỉ là bụi tích tụ trên đường - làm cách nào mà chúng có thể là nỗi lo âu? Với
quá khứ, nỗi lo âu thâm nhập vào. Với tương lai - các kế hoạch, những sự tưởng
tượng, những sự phóng chiếu - căng thẳng tồn tại. Bỏ rơi quá khứ, tương lai
không mở ra, bạn ở đây và bây giờ. Không lo lắng, không căng thẳng, không khổ
đau.
Không tham vọng có nghĩa là chấp
nhận chính mình. Nhưng điều đó không có nghĩa là không có khả năng phát triển.
Ngược lại, khi bạn chấp nhận chính mình thì sự biến đổi được xác lập. Bạn bắt đầu
phát triển nhưng tầm cỡ phải khác đi. Vậy thì tầm cỡ, chiều hướng không phải
trong tương lai mà là trong vĩnh hằng.
hãy nhận biết rõ sự phân biệt
này. Bạn có thể di chuyển theo hai hướng. Nếu bạn hướng vào tương lai thì bạn
đang di chuyển cùng tâm trí: thế giới hư cấu,thế giới mơ hồ. Nếu bạn không hướng
vào tương lai thì khía cạnh khác trở nên cởi mở với bạn từ thời điểm quan trọng
này, và cũng từ thời điểm quan trọng này, bạn sẽ hướng thẳng vào vĩnh hằng.
Vĩnh hằng ẩn chứa trong thời điểm. Nếu bạn có thể ở đây, ngay bây giờ, trong từng
thời điểm thì bạn đã vào vĩnh hằng. Nếu bạn vẫn tiếp tục nhgĩ về tương lai và
quá khứ thì bạn sẽ sống trong trần tục. Trần tục là thế gian và vĩnh hằng là niết
bàn.
Đức Phật đã nói đi nói lại rằng
nếu bạn có thể trong hiện tại thì không cần bất kì kĩ thuật nào để thiền. Điều
đó là đủ. Nó sẽ làm tất cả những gì cần thiết. Nhưng làm sao mà bạn có thể
trong hiện tại nếu bạn vẫn còn tham vọng?
Tâm trí tham vọng không thể ở
trong hiện tại. Nó có thể ở bất kì nơi nào khác nhưng không thể trong hiện tại.
Tâm trí tham vọng luôn di chuyển ra xa khỏi hiện tại. nó đang suy nghĩ về những
gì sẽ xuất hiện: nó đang nghĩ về tương lai. Nó đang nghĩ về cuộc đời sau: nó
không quan tâm đến cuộc đời ở đây. Nó quan tâm, thích thú một cái gì đó nên là.
Nó không quan tâm đến 'là'; nó luôn quan tâm, thích thú đến 'chắc là', đến 'nên
là'. Sự thích thú đó là phi tôn giáo. tâm trí tôn giáo, tâm thức thức tỉnh quan
tâm đến tồn tại như là chính nó. Câu kinh đầu tiên là 'làm tiêu tan toàn bộ
tham vọng' sao cho bạncó thể ở đây và bây giờ, sao cho bạn có thể đi vào vĩnh hằng.
'Làm tiêu tan mong muốn sống' -
câu kinh thứ hai.
làm tiêu tan mong muốn sống.
Quy luật sống rất nghịch lí. Nếu bạn ước mong sự sống, bạn sẽ lỡ nó. Đó là cách
chắc chắn nhất để lỡ nó. Nếu bạn ước mong sự sống, bạn sẽ lỡ nó; nhưng nếu bạn
không ước mong nó thì cuộc sống phong phú sẽ xuất hiện trong bạn.
Vì ước mong mà bạn đi ngược lại
sự sống. Nó là như vậy. Quy luật ngược đời này phải được hiểu một cách sâu sắc.
Tại sao khi bạn ước mong sự sống
thì bạn lại bị lỡ nó? tại sao? Không phải như vậy. Về mặt logic, về mặt toán học
thì không phải như vậy. Nếu một người nào đó ước mong sự sống thì tại sao anh
ta phải lỡ nó? Cơ cấu đó là, khi bạn ước mong, bạn đã lại hướng vào tương lai.
và sự sống thì ở đây! Sự sống đã thực sự là như thế - làm sao bạn có thể ước
mong nó? Chỉ có thể là không ước mong. Sự sống là như vậy. Làm cách nào bạn có
thể ước mong nó? Nó luôn luôn là như vậy: nó đã thực sự xảy ra. Bạn là sự sống.
Nếu bạn ước mong sự sống thì bạn
sẽ bị lỡ nó. Vì ước mong mà bạn đang xa rời khỏi sự sống. Mọi ước mong đều dẫn
bạn đi xa, xa mãi. Chính vì vậy mà có quá nhiều sự nhấn mạnh đến không ước
mong. Không phải rằng Đức Phật, hoặc tất cả những người nói về không ước mong
là chống lại sự sống. Ngược lại, họ thực sự vì sự sống. Nhưng họ nói, "Đừng
ước mong," và đối với chúng ta thì có vẻ như họ đang chống lại sự sống, cuộc
sống-tiêu cực. Họ không phải là như vậy.
Chúng ta đang lỡ sự sống vì ước
mong. Chính vì vậy mà Đức Phật nói, "Không ước mong." Điều gì sẽ xảy
ra nếu bạn không ước mong? Sự sống sẽ xuất hiện trong bạn. Nó đã thực sự xuất
hiện nhưng bạn không thể nhìn nó bởi vì mắt bạn đã định hình cho tương lai. Bạn
đang ở một nơi nào đó khác; tâm trí bạn không có đây. Sự sống ở đây nhưng bạn
không có đây, cho nên cuộc gặp mặt là không thể. Thế rồi bạn sẽ khát khao sự sống,
bạn sẽ ước mong sự sống, nhưng bạn sẽ tiếp tục lỡ nó.
Thời điểm bạn bắt đầu ước mong
sự sống thì bạn trở nên sợ cái chết. Nó buộc phải là như vậy, bời vì ước mong sống
tạo ra nỗi sợ chết. Chúng ta không biết sự sống, nhưng chúng ta ước mong sự sống.
Thế rồi nỗi sợ xuất hiện vì sự sống đó sẽ bị tiêu diệt.
Chúng ta nhìn thấy cái chết diễn
ra... một người nào đó chết. Bạn đã bao giờ quan sát thực tế rằng đó luôn là
cái chết của một người nào đó mà không bao giờ bạn không? Đó luôn là một người
nào đó khác. Bạn nhìn thấy cái chết từ bên ngoài; Bạn chưa nhìn nó từ bên
trong. Bạn nhìn thấy một người nào đó đang hấp hối nhưng bạn không biết điều gì
đang diễn ra trong sâu thẳm của người đó. Bạn chỉ biết những gì đang diễn ra ở
ngoại vi. Ngoại vi đã chết, nó không còn sống nữa, người đó không thể thở.
Nhưng điều gì đã xảy ra trong sâu thẳm, trong chính bản thể, ở trung tâm? Bạn
không biết.
Không ai chứng kiến cái chết.
Không ai có thể, bởi vì chỉ có một cách để chứng kiến điều đó: nếu bạn hướng
vào sâu thẳm bạn và chứng kiến ở đó. Nhưng cái chết chưa bao giờ xuất hiện ở
đó. Đó là lí do tại sao Đức Phật cười cái chết, Krishna cười cái chết.
Krishna nói với Arjuna trong
kinh Gita, "Đừng sợ hãi. Đừng nghĩ rằng một người nào đó sẽ chết."
Không có ai chết; bạn không thể giết ai. Điều đó là không thể. Trong thế giới
này, không gì có thể bị hủy hoại, thậm chí không bộ phận vi mô nào có thể bị hủy
hoại. Hủy hoại là điều không thể. Chỉ có thay đổi là có thể.
Cuộc sống liên tục vận động. Một
con sóng tan, xuất hiện để tan, và sau đó sẽ xuất hiện con sóng khác. Chỉ có
hình dạng biến đi và hình dạng mới xuất hiện nhưng không có gì chết, không có
gì được sinh ra.
Nếu không có gì chết thì không
có gì được sinh ra, bởi vì cái chết là có thể chỉ khi một cái gì đó được sinh
ra. Sinh và tử là hai sự ngụy biện. Bạn tồn tại trước khi bạn sinh ra - nếu
không sinh ra hẳn là không thể - và bạn sẽ tồn tại sau khi chết - nếu thế bạn hẳn
là không thể ở đây và bây giờ. Nhưng ước mong níu lấy cuộc sống tạo ra nỗi sợ
chết.
Nếu bạn dừng ước mong sống thì
nỗi sợ chết sẽ lập tức biến đi. Khi nỗi sợ chết biến đi thì bạn có thể biết sự sống là gì. tâm trí đang run sợ vì cái chết và đau
khổ vì không thể biết. Nhận biết cần đầu óc bình thản, không sợ hãi, không run
sợ.
Ước mong sống có nghĩa là sợ chết.
Câu kinh nói 'làm tiêu tan mong muốn sống' sao cho nỗi sợ chết biến đi. và khi
không còn cái chết, không còn sự bám víu vào sự sống thì bạn sẽ biết cuộc sống
là gì, bởi vì nó đã xuất hiện trong bạn. Bạn là nó! Nó không phải là một cái gì
đó bên ngoài; nó là một cái gì đó bên trong. Nó đang thực sự xuất hiện. Bạn
đang thở trong nó. Bạn giống như con cá trong đại dương sự sống nhưng bạn không
nhận biết nó, bởi vì sự chú ý của bạn bị ám ảnh với tương lai. Mong muốn có
nghĩa là sự ám ảnh của tương lai. Không mong muốn có nghĩa là sống ở đây và bây
giờ.
Câu kinh thứ ba:
'Làm tiêu tan mong muốn nhàn nhã, sung túc, mong muốn hạnh phúc.'
Hãy làm tan rã nó.
Nó xuất hiện rất ảm đạm, buồn
bã, cuộc sống-tiêu cực. Không phải như vậy. Bạn càng mong muốn sung túc, an
nhàn thì sẽ càng cảm thấy ngược lại. Bạn càng ước mong an nhàn, sung túc thì bạn
càng tạo ra điều ngược lại cho chính mình, bởi vì nỗi bực dọc, lo lắng liên
quan với mong muốn an nhàn, sung túc.
Bạn càng đòi hỏi hạnh phúc nhiều
hơn thì bạn sẽ càng đau khổ. Đau khổ là cái bóng. Ước mong hạnh phúc càng mãnh
liệt hơn thì cái bóng sẽ càng lớn hơn. Bạn đòi hỏi hạnh phúc và sẽ không bao giờ
có được nó. bạn sẽ phải chịu đựng nỗi thất vọng. Tại sao? Bởi vì chỉ có một
cách duy nhất để trở nên hạnh phúc; đó là hạnh phúc ở đây và bây giờ. Hạnh phúc
không phải là kết quả. Đó là cách sống.
Hạnh phúc không phải là kết quả
cuối cùng của ước mong. Nó là thái độ mà không phải là ước mong. Bạn có thể hạnh
phúc ở đây và bây giờ nếu bạn biết làm cách nào để hạnh phúc, nhưng bạn sẽ
không bao giờ hạnh phúc nếu bạn không biết làm cách nào để trở nên hạnh phúc,
và bạn vẫn tiếp tục ước mong nó. Hạnh phúc là nghệ thuật. Đó là cách sống.
Chính thời điểm này, nếu bạn có
thể tĩnh lặng và nhận biết rằng cuộc sống đang quanh bạn và trong bạn thì bạn sẽ
hạnh phúc. Chim muông đang ca hót, gió đang thổi. Cây cối vi vu, bầu trời rạng
rỡ, mọi thứ trong tồn tại đang vui vẻ, trừ bạn. Tồn tại đang hạnh phúc, đó là lễ
hội vĩnh hằng, là ngày hội bất tận. hãy nhìn vào tồn tại xem! Mọi cây cối đều
trong trạng thái lễ hội, mọi chim muông đều trong trạng thái lễ hội. Ngoại trừ
con người thì mọi thứ đều trong trạng thái lễ hội hân hoan. Toàn bộ tồn tại là
lễ hội, lễ hội không ngừng. Không buồn chán, không chết chóc, không đau khổ; tồn
tại ở bất cứ nơi đâu trừ trong tâm trí con người. Một cái gì đó sai với tâm trí
con người mà không phải với tồn tại. Một cái gì đó sai với bạn mà không phải với
hoàn cảnh.
Tại sao con người lại bất hạnh?
Không con vật nào quá bất hạnh, không con chim nào quá bất hạnh, không con cá
nào quá bất hạnh như con người. Tại sao con người quá bất hạnh? Bởi vì con người
ước mong hạnh phúc, và chim muông thì hạnh phúc ngay bây giờ; cây cối hạnh phúc
ngay bây giờ. Con người ước mong hạnh phúc: Họ chưa bao giờ hạnh phúc ở đây và
bây giờ. Họ luôn ước mong hạnh phúc và liên tục bị lỡ nó. Hạnh phúc ở đây. Nó
xuất hiện xung quanh bạn. Hãy cho phép nó vào trong.
Hãy là một phần của tồn tại. Đừng
hướng vào tương lai. Tồn tại không bao giờ hướng vào tương lai; chỉ có tâm trí
làm điều đó.
Đây là điều mà tôi gọi là thiền:
ở đây, không hướng vào tương lai.Hãy là không tham vọng, làm tiêu tan tất cả mọi
ước mong vì cuộc sống, không ước mong hạnh phúc và rồi bạn sẽ hạnh phúc, và
không ai có thể hủy hoại hạnh phúc của bạn. Vậy thì đối với bạn, bất hạnh là điều
không thể. Vậy thì bạn sẽ không chết và cuộc sống vĩnh hằng sẽ xuất hiện trong
bạn. Thực tế, nó đã xuất hiện nhưng bạn không nhận ra nó. Thế rồi bạn sẽ được
mãn nguyện. Không tham vọng, bạn sẽ được mãn nguyện.
Bạn là duy nhất. Mọi thứ, mọi
kinh nghiệm là có thể với mọi người thì cũng có thể với bạn: nhưng nó sẽ xuất
hiện theo cách duy nhất. Nó xuất hiện với Đức Phật, với Jesus, với Zarathustra
và nó cũng sẽ xuất hiện với bạn. Nhưng nó không bao giờ xuất hiện cùng một
cách. Nó sẽ không xuất hiện vời bạn giống như nó đã xuất hiện với Jesus. Nó sẽ
xuất hiện với bạn theo cách duy nhất, cá nhân nhất. Khi nó xuất hiện với bạn
thì sẽ là tuyệt đối mới. Kinh nghiệm trong sâu thẳm của bản thể cũng sẽ tương tự
- cùng niềm phúc lạc, cùng trạng thái tĩnh lặng, cùng sự chứng ngộ - nhưng ở
ngoại vi thì mọi thứ sẽ khác nhau.
Cho nên đừng bắt chước bất kì
ai. Đó là một phần của tham vọng. Đừng bắt chước Đức Phật, đừng bắt chước
Jesus. Hãy cố là chính mình. Đúng hơn, cố gắng là vô ích. Hãy là chính bạn. Khi
bạn là mchính mình thì cũng là lúc bạn mở ra với mọi khả năng. Khi bạn là chính
mình thì toàn bộ tồn tại bắt đầu giúp bạn. Bạn không phải đấu tranh với nó.
Khi bạn không đấu tranh... điều
này có nghĩa niềm tin là gì. Khi bạn không đấu tranh, tồn tại xuất hiện trong bạn.
Nếu bạn đấu tranh với tồn tại thì đơn giản bạn đang hủy hoại chính mình, hủy hoại
mọi khả năng của mình, năng lượng của mình, cuộc sống của mình. Đừng đấu tranh!
Đầu hàng tồn tại. Chấp nhận mình như là toàn bộ bạn là vậy., đừng cố gắng là bất
kì cái gì khác. Sự chứng ngộ có thể xuất hiện bất kì thời điểm nào. Nó có thể
xuất hiện ở chính thời điểm này; không cần phải đợi thêm nữa.